کارکردها و مبانی نظری قانون اساسی جمهوری اسلامی از دیدگاه امام خمینی و شهید بهشتی

کارکردها و مبانی نظری قانون اساسی جمهوری اسلامی از دیدگاه امام خمینی و شهید بهشتی

کارکردهای قانون اساسی از دیدگاه امام خمینی
مبانی نظری قانون اساسی از دیدگاه شهید بهشتی
کارکردهای قانون اساسی از دیدگاه شهید بهشتی
مبانی نظری قانون اساسی از دیدگاه امام خمینی
مبانی نظری قانون اساسی
کارکردهای قانون اساسی

رفتن به سایت اصلی

کارکردها و مبانی نظری قانون اساسی جمهوری اسلامی از دیدگاه امام خمینی و شهید بهشتی

 

 

 

 

چکیده

با توجه به نظام‌های حاکم بر کشورها، قانون اساسی هر کشور دارای مبانی نظری و کارکردهای خاصی است. مبانی نظری قوانین در این کشورها از سوی اندیشمندان، نخبگان و رهبران، تعیین، تدوین و تصویب می‌شود.قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز دارای کارکردهایی است که در برخی موارد منحصر به فرد و در مواردی مانند کارکردهای قوانین دیگر کشورهاست، ولی این قانون از لحاظ مبانی نظری دارای مبانی منحصر به‌فرد و جدیدی است که از اندیشه‌های اصیل اسلامی سرچشمه گرفته و در نظرات نخبگان و بزرگان کشور، از جمله امام خمینی و شهید آیت‌الله دکتر بهشتی تبلور یافته است.در این نوشتار، برخی کارکردها و سپس مبانی نظری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از نگاه این دو اندیشمند بررسی می‌شود.

 

 

واژگان کلیدی:

مبانی نظری

امام خمینی

شهید بهشتی

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

 

 

مقدمه

گاهی واژه «قانون» بیانگر ترکیبات و رابطه‌ای علی و معلولی نهفته در اشیا، موجودات و پدیده‌های طبیعی است. (قانون تکوینی) (دهخدا، 1373: 121) قانون به این معنا خارج از حوزه روابط اجتماعی است و مبانی و کارکردهای آن، به تکوین عالم وجود بازمی‌گردد. برای مثال، اینکه آب در صد درجه به جوش می‌آید، از جمله آن قوانین تکوینی است، ولی قانون در حوزه روابط اجتماعی یا قانون تشریعی، تعیّن‌بخش حق و تکلیف است و بر مبانی اصولی و البته به دنبال رویداد کارکردهایی وضع می‌شود. (همان)

 

قانون به این معنا، مجموعه‌ای از قواعد و مقررات مدونی است که روابط افراد جامعه را نظام می‌بخشد و واجد ویژگی الزام‌آوری است، (لنگرودی، بی‌تا: 517) ولی قانون با این تعریف دارای اطلاق و شمول است، به‌گونه‌ای که همه قواعد جاری را شامل می‌شود. در این میان، «قانون» با پسوند «اساسی»، از اطلاق و شمول بیرون می‌آید و در تشکیلات و روابط قوای عمومی و اصول مهم حقوق یک کشور، منحصر (همان: 518) یا دربردارنده قواعد و مقررات ناظر به قدرت انتقال و اجرای قدرت می‌شود. (قاضی، 1386: ج1، 90) همچنین قانون اساسی یک کشور، رابطه میان هیئت اجتماعی و دولت را به‌عنوان دو کلیّت تنظیم می‌کند؛ مقرراتی پایه‌ای که جامعه مدنی بر اساس آن استقرار می‌یابد و همه قوانین از سرچشمه فیاض آن بهره‌مند می‌شوند. (همان: 92)

 

بنابراین، قانون اساسی، پایه تشکیل یک نظام سیاسی است، آن‌گونه‌که حضرت امام می‌گوید: «قضیه قانون اساسی، اساس حکومت اسلام است. ما اساس حکومت را باید درست کنیم و بعد برویم سراغ اینکه کارهای حکومت باید چه باشند.» (سخنرانی 28/3/1358، نرم‌افزار صحیفه امام) پس از انقلاب اسلامی 1357، نظام سیاسی ایران دستخوش تغییرات اساسی در مبانی نظری، ساختارها، نهادها و… شد. در این میان، یکی از مهم‌ترین منشوراتی که تغییرات اساسی و بنیادین در آن صورت پذیرفت، قانون اساسی بود.سیر تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از زاویه‌های متفاوتی قابل بررسی است، از جمله مباحثی چون تاریخچه قانون اساسی در ایران، بررسی عناصر تأثیرگذار در تدوین قانون اساسی، تطبیق سیر تدوین قانون اساسی در ایران و دیگر کشورها، بیان سیر تدوین، تصویب، تطورات و مباحث بیان شده ذیل تدوین و تصویب اصول قانون در مجلس خبرگان قانون اساسی و…

 

 

 

 

فهرست مطالب

کارکردها و مبانی نظری قانون اساسی جمهوری اسلامی از دیدگاه امام خمینی و شهید بهشتی 1

چکیده 1

واژگان کلیدی 1

مقدمه 2

ضرورت قانون از دیدگاه امام خمینی

کارکردهای قانون اساسی 4

1. کارکرد نخست: قانون، اساسنامه تأسیس دولتی جدید و اسلام، ارائه‌دهنده قانون جامع 5

2. کارکرد دوم: قانون، نظم‌دهنده مناسبات حقوقی و سیاسی 6

3. کارکرد سوم: قانون، تبیین‌کننده حقوق ملت 7

4. کارکرد چهارم: قانون، مشروعیت‌بخش نظام حاکم 7

5. کارکرد پنجم: قانون، ابزار مطالبه‌گری از مسئولان نظام 8

6. کارکرد ششم: جلوگیری از دیکتاتوری افراد 9

7. کارکرد هفتم: قانون بازدارنده از افزون‌طلبی و بی‌عدالتی 9

مبانی نظری تدوین قانون اساسی 10

1. اسلام، محور اصلی همه قوانین 10

2. جمهوری و رأی ملت، اساس اعتبار قانون 11

برخی مبانی نظری در اندیشه شهید بهشتی 14

1. زیربنای اول: قانون اساسی، متکی به رأی مردم و بر مبنای اسلام 15

2. زیربنای دوم: قانون اساسی، سند چشم‌انداز نظام اسلامی 16

3. زیربنای سوم: اداره نظام بر مبنای رأی و نظر مردم 17

قانون اساسی، تحقق‌بخش آرمان انقلاب 20

نتیجه‌گیری 20

 منابع 22

 

  • بررسی جامع و کامل نظریه های جامعه شناسی اخلاق

    بررسی جامع و کامل نظریه های جامعه شناسی اخلاق نظریه های اخلاق نظریه های جامعه شناسی اخلاق نظریه های علمی اخلاق تحقیق نظریه های جامعه شناسی اخلاق دانلود تحقیق نظریه های جامعه شناسی اخلاق چارچوب نظری نظریه های جامعه شناسی…

  • پاورپوینت مسائل جاری در حسابداری تالیف دکتر حسین کرباسی یزدی

    پاورپوینت مسائل جاری در حسابداری تالیف دکتر حسین کرباسی یزدی پاورپوینت مسائل جاری در حسابداری تالیف دکتر حسین کرباسی یزدی رفتن به سایت اصلی پاورپوینت مسائل جاری در حسابداری تالیف دکتر حسین کرباسی یزدی 206 اسلاید مناسب اساتید و ارائه دانشجو

  • تعریف و ویژگی های اصلی داروهای گیاهی (عوامل فیتوتراپوتیک)

    تعریف و ویژگی های اصلی داروهای گیاهی (عوامل فیتوتراپوتیک) تعریف و ویژگی های اصلی داروهای گیاهی (عوامل فیتوتراپوتیک) رفتن به سایت اصلی نمونه ترجمه مقدمه داروهای گیاهی از زمانهای قدیم به عنوان دارو برای درمان طیف وسیعی از بیماریها استفاده…

  • پاورپوینت کتاب اصول و مبانی تربیت بدنی و ورزش از آذربانی و کلانتری

    پاورپوینت کتاب اصول و مبانی تربیت بدنی و ورزش از آذربانی و کلانتری رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کتاب اصول و مبانی تربیت بدنی و ورزش از آذربانی و کلانتری جهت رشته ی تربیت بدنی در قالب 30 اسلاید…

  • پاورپوینت کارگاهی مبانی آینده‌ پژوهی و روش‌های آن

    پاورپوینت کارگاهی مبانی آینده‌ پژوهی و روش‌های آن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کارگاهی مبانی آینده‌ پژوهی و روش‌های آن جهت رشته مدیریت در قالب 71 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت…

  • ارزیابی اثرات نقوش سفال کلار بر روی قالی کلاردشت

    ارزیابی اثرات نقوش سفال کلار بر روی قالی کلاردشت نقوش سفال کلار نقوش قالی کلاردشت تزئینات سفالینه های تپه کلار اثرات نقوش سفال بر روی قالی بررسی اشکال موجود درقالی کلاردشت دانلود تحقیق تاثیر نقوش سفال کلار بر روی قالی…

  • حاکمیت شرکتی و تاثیر آن بر توسعه و گسترش بازار سرمایه

    حاکمیت شرکتی و تاثیر آن بر توسعه و گسترش بازار سرمایه توسعه و گسترش بازار سرمایه پایان نامه توسعه بازار سرمایه پایان نامه حاکمیت شرکتی چارچوب نظری حاکمیت شرکتی حاکمیت شرکتی در ایران حاکمیت شرکتی و عملکرد مالی شرکت ها…

  • پاورپوینت فصل اول کتاب نگرش جامع بر مدیریت استراتژیک تألیف دکتر علی احمدی و همکاران با موضوع تاريخچه و سير تحول برنامه ريزي

    پاورپوینت فصل اول کتاب نگرش جامع بر مدیریت استراتژیک تألیف دکتر علی احمدی و همکاران با موضوع تاريخچه و سير تحول برنامه ريزي کلمات کلیدی : پاورپوینت فصل اول کتاب نگرشی جامع بر مدیریت استراتژیک تألیف دکتر علی احمدی و…

  • پاورپوینت تاریخچه صنایع دستی

    پاورپوینت تاریخچه صنایع دستی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تاریخچه صنایع دستی جهت رشته صنایع در قالب 17 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       متنوع و متعددی دارد که…

  • دانلود پاورپوینت روانشناسی رشد

    دانلود پاورپوینت روانشناسی رشد پاورپوینت روانشناسی رشد کودک پاورپوینت روانشناسی رشد 1 پاورپوینت روانشناسی رشد 2 پاورپوینت روانشناسی رشد پیشرفته پاورپوینت نظریه های روانشناسی رشد رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت روانشناسی رشد جهت رشته روانشناسی در 187 اسلاید و…

  • دانلود پاورپوینت گزارش نویسی

    دانلود پاورپوینت گزارش نویسی پاورپوینت گزارش نویسی پاورپوینت اصول گزارش نویسی پاورپوینت آموزش گزارش نویسی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت گزارش نویسی جهت رشته ادبیات در قالب 133 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و…

  • پاورپوینت بیمارستان های دوستدار ایمنی بیمار

    پاورپوینت بیمارستان های دوستدار ایمنی بیمار پاورپوینت بیمارستان پاورپوینت بیمار پاورپوینت ایمنی بیمار پاورپوینت درمورد بیمارستان های دوستدار ایمنی بیمار دانلود پاورپوینت بیمارستان های دوستدار ایمنی بیمار رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت بیمارستان های دوستدار ایمنی بیمار جهت رشته…

  • بررسی راهکارهای مقاوم سازی سازه های فولادی با سیستم بادبندی واگرا

    بررسی راهکارهای مقاوم سازی سازه های فولادی با سیستم بادبندی واگرا سازه های فولادی سازه های فولادی با سیستم بادبندی واگرا پایان نامه مقاوم سازی سازه های فولادی بررسی سیستم مهاربندی واگرا روشهای پوش آور و طیف ظرفیت مقاوم سازی…

  • پاورپوینت روان شناسی عمومی

    پاورپوینت روان شناسی عمومی پاورپوینت روانشناسی عمومی چیست پاورپوینت روانشناسی عمومی دانلود پاورپوینت روان شناسی عمومی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت روان شناسی عمومی جهت رشته ی روان شناسی در قالب 41 اسلاید و با فرمت pptx به صورت…

  • پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری

    پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری کلمات کلیدی : پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری رفتن به سایت اصلی پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری به تعداد 23 اسلاید پاورپوینت مناسب اساتید و ارائه دانشجویان   تاریخچه دوره…

  • ابعاد و مولفه های حس تعلق مکانی و بررسی نظریه های آن در قالب دو رویکرد

    ابعاد و مولفه های حس تعلق مکانی و بررسی نظریه های آن در قالب دو رویکرد کلمات کلیدی : حس تعلق مکانی ابعاد حس تعلق مکانی مولفه های حس تعلق مکانی نظریه های حس تعلق مکانی عوامل موثر بر حس…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق فرهنگ سازمانی 3

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق فرهنگ سازمانی 3 مبانی نظری فرهنگ سازمانی چارچوب نظری فرهنگ سازمانی پیشینه فرهنگ سازمانی پیشینه تحقیق فرهنگ سازمانی پیشینه پژوهش فرهنگ سازمانی پیشینه خارجی فرهنگ سازمانی پیشینه داخلی فرهنگ سازمانی تاريخچه فرهنگ سازماني تاریخچه فرهنگ…

  • بررسی توانایی های غیرشناختی و نقش آن در سلامت روانی و رابطه میان هوش هیجانی و سلامت روانی

    بررسی توانایی های غیرشناختی و نقش آن در سلامت روانی و رابطه میان هوش هیجانی و سلامت روانی هوش هیجانی سلامت روانی بهداشت روانی توانایی های غیرشناختی رابطه هوش هیجانی و سلامت روانی دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی…

  • بهره وری نیروی انسانی

    بهره وری نیروی انسانی بهره وری نیروی انسانی منابع انسانی ارتقاء بهره وری بهبود بهره وری بهره وری نیروی انسانی در ایران تعریف بهره وری نیروی انسانی بهره وری نیروی انسانی مقاله عوامل موثر بر بهره وری منابع انسانی مقاله…

  • پاورپوينت درس شانزدهم فارسی هفتم ابتدایی مبحث دانش های زبانی و ادبی

    پاورپوينت درس شانزدهم فارسی هفتم ابتدایی مبحث دانش های زبانی و ادبی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت درس شانزدهم فارسی هفتم ابتدایی مبحث دانش های زبانی و ادبی در قالب 34 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و…

  • پاورپوینت معرفی سیستم نگهداری داده ها

    پاورپوینت معرفی سیستم نگهداری داده ها پاورپوینت نگهداری اطلاعات پاورپوینت اطلاعات کامپیوتر کجا ذخیره می شود پاورپوینت در مورد حافظه های کامپیوتر پاورپوینت سیستم نگهداری داده ها دانلود پاورپوینت سیستم نگهداری داده ها پاورپوینت مروري  اجمالي  بر سيستم  نگاهداري داده…

  • پاورپوینت آموزش فصل 4 ریاضی ششم ابتدایی مبحث تقارن و دوران

    پاورپوینت آموزش فصل 4 ریاضی ششم ابتدایی مبحث تقارن و دوران رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزش فصل 4 ریاضی ششم ابتدایی مبحث تقارن و دوران در قالب 81 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و…

  • پاورپوینت آموزش حاشیه نویسی

    پاورپوینت آموزش حاشیه نویسی پاورپوینت حاشیه نویسی چیست پاورپوینت حاشیه نویسی در جدول پاورپوینت حاشیه نویسی در انشا پاورپوینت حاشیه نویسی یعنی چه رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزش حاشیه نویسی جهت رشته آموزشی در قالب 43 اسلاید و…

  • پاورپوینت آشنایی با تجهیزات پست

    پاورپوینت آشنایی با تجهیزات پست پاورپوینت تجهیزات پست برق با عکس پاورپوینت تجهیزات پست فوق توزیع برق پاورپوینت دانلود کتاب تجهیزات پست دکتر سلطانی پاورپوینت سوالات تجهیزات پست رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آشنایی با تجهیزات پستجهت رشته مهندسی…

  • مقاله کارشناسی رشته حقوق با عنوان ارتداد

    مقاله کارشناسی رشته حقوق با عنوان ارتداد بررسی حقوقی ارتداد بررسی عوامل ارتداد ماهیت حقوقی ارتداد جرم سب النبی درحقوق جزای ایران رابطه ارتداد و آزادی بیان عناصر جرم ارتداد رفتن به سایت اصلی مقاله کارشناسی رشته حقوق با عنوان…

  • بررسی و تبیین جایگاه مجازات های جایگزین حبس در نظام عدالت کیفری ایران در لایحه قانون مجازات اسلامی سال 1390

    بررسی و تبیین جایگاه مجازات های جایگزین حبس در نظام عدالت کیفری ایران در لایحه قانون مجازات اسلامی سال 1390 مجازات های جایگزین حبس مجازات های جایگزین حبس در قانون جدید مجازات های جایگزین حبس در ایران انواع مجازات های…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق اخلاق سازمانی 88 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق اخلاق سازمانی 88 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اخلاق سازمانی مبانی نظری اخلاق سازمانی پیشینه تحقیق اخلاق سازمانی پیشینه داخلی اخلاق سازمانی پیشینه خارجی اخلاق سازمانی پیشینه پژوهش اخلاق سازمانی پیشینه نظری…

  • رابطه خلاقیت سازمانی با بهره وری سازمانی

    رابطه خلاقیت سازمانی با بهره وری سازمانی خلاقیت سازمانی بهره وری سازمانی رابطه خلاقیت سازمانی با بهره وری سازمانی پایان نامه خلاقیت سازمانی پایان نامه عملکرد بهره وری سازمانی عوامل مؤثر بر افزایش خلاقیت سازمانی عوامل مؤثر بر افزایش بهره…

  • پاورپوینت عوامل ناسازگاری در نوجوانان چیست ؟

    پاورپوینت عوامل ناسازگاری در نوجوانان چیست ؟ پاورپوینت نوجوانی پاورپوینت عوامل ناسازگاری پاورپوینت ناسازگاری نوجوانان پاورپوینت عوامل ناسازگاری نوجوانان دانلود پاورپوینت عوامل ناسازگاری در نوجوانان رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت عوامل ناسازگاری در نوجوانان چیست ؟ در قالب 32 اسلاید و با…

  • پاورپوینت سرويس اطلاعات هواشناسی كشاورزی جهانی

    پاورپوینت سرويس اطلاعات هواشناسی كشاورزی جهانی پاورپوینت سرويس اطلاعات هواشناسی جهانی پاورپوینت سرويس اطلاعات كشاورزی جهانی پاورپوینت سرویس اطلاعات کشاورزی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت سرويس اطلاعات هواشناسی كشاورزی جهانی  جهت رشته  کشاورزی  در قالب 14 اسلاید و با…

  • پاورپوینت تکنیک چیدمان فضا

    پاورپوینت تکنیک چیدمان فضا پاورپوینت نظریه چیدمان فضا پاورپوینت در مورد چیدمان فضا پاورپوینت تکنیک چیدمان فضا space syntax پاورپوینت تئوری چیدمان فضایی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تکنیک چیدمان فضا جهت رشته معماری در قالب 32 اسلاید و…

  • پاورپوینت تولید آمونیاک

    پاورپوینت تولید آمونیاک رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تولید آمونیاک جهت رشته ی شیمی در قالب 25 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       به علت گسترش کاربرهای آمونیاک…

  • مقاله ترجمه شده تصمیم گیری قیمت گذاری زنجیره تأمین دو سطحی با یک تأمین کننده و دو خرده فروش تحت تنظیم مقررات کربن

    مقاله ترجمه شده تصمیم گیری قیمت گذاری زنجیره تأمین دو سطحی با یک تأمین کننده و دو خرده فروش تحت تنظیم مقررات کربن کلمات کلیدی : مقاله ترجمه شده رشته مهندسی صنایع مقاله ترجمه شده آماده رشته مهندسی صنایع مقاله…

  • مدل ها و نظریه های اختلال افسردگی اساسی

    مدل ها و نظریه های اختلال افسردگی اساسی کلمات کلیدی : مدل های اختلال افسردگی اساسی نظریه های اختلال افسردگی اساسی تعریف نظری اختلال افسردگی اساسی تعریف عملیاتی اختلال افسردگی اساسی سبب شناسی اختلال افسردگی اساسی پایان نامه اختلال افسردگی…

  • دانلود پرسشنامه استاندارد خودپنداره ساراسوت

    دانلود پرسشنامه استاندارد خودپنداره ساراسوت کلمات کلیدی : پرسشنامه خودپنداره دانلود پرسشنامه خودپنداره پرسشنامه استاندارد خودپنداره پرسشنامه خودپنداره ساراسوت دانلود پرسشنامه خودپنداره ساراسوت ابعاد پرسشنامه خودپنداره ساراسوت رفتن به سایت اصلی تفسیر پرسشنامه ی خودپنداره ی ساراسوت (SCQ) این پرسشنامه…